Cẩm nang Sức khỏe · 29/5/2026
Xét nghiệm máu là một trong những công cụ chẩn đoán quan trọng và phổ biến nhất trong y khoa. Một lần lấy máu có thể cung cấp hàng chục thông tin về tình trạng sức khỏe của bạn — từ số lượng tế bào máu, chức năng gan thận, lượng đường và mỡ trong máu, đến dấu hiệu viêm nhiễm. Hiểu được ý nghĩa cơ bản của các chỉ số giúp bạn chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe.
Công thức máu toàn phần (CBC — Complete Blood Count)
Đây là xét nghiệm máu cơ bản nhất, đánh giá ba dòng tế bào chính trong máu:
Hồng cầu và chỉ số liên quan:
- RBC (Red Blood Cell): Số lượng hồng cầu. Thấp có thể gợi ý thiếu máu.
- Hemoglobin (Hb/Hgb): Nồng độ huyết sắc tố, chất vận chuyển oxy. Thấp là dấu hiệu thiếu máu.
- Hematocrit (Hct): Tỷ lệ phần trăm thể tích hồng cầu trong máu.
- MCV (Mean Corpuscular Volume): Kích thước trung bình hồng cầu — giúp phân loại nguyên nhân thiếu máu (thiếu sắt, B12/folate, v.v.)
Bạch cầu:
- WBC (White Blood Cell): Số lượng bạch cầu. Tăng thường gợi ý viêm nhiễm hoặc nhiễm khuẩn; giảm có thể liên quan đến bệnh lý miễn dịch.
- Bạch cầu phân loại (Differential): Phân tích từng loại bạch cầu — neutrophil, lymphocyte, monocyte, eosinophil, basophil — giúp định hướng nguyên nhân.
Tiểu cầu:
- PLT (Platelet): Số lượng tiểu cầu. Thấp có thể gây nguy cơ chảy máu khó cầm; tăng bất thường cũng cần theo dõi.
Chức năng gan (Liver Function Tests)
- ALT (GPT) và AST (GOT): Men gan. Tăng cao thường gặp khi gan bị tổn thương do viêm gan, rượu bia, thuốc.
- Bilirubin: Sản phẩm phân giải hồng cầu. Tăng gây vàng da, vàng mắt.
- Albumin: Protein do gan sản xuất — giảm trong bệnh gan mãn tính hoặc suy dinh dưỡng.
- GGT và ALP: Các men khác đánh giá chức năng mật và gan.
Chức năng thận
- Creatinine: Sản phẩm chuyển hóa cơ được thận lọc. Tăng gợi ý thận hoạt động kém.
- Ure (BUN): Chất thải nitơ từ protein. Tăng khi thận yếu hoặc mất nước.
- eGFR (Estimated Glomerular Filtration Rate): Chỉ số ước tính mức độ lọc của thận — chỉ số quan trọng để đánh giá và theo dõi bệnh thận mãn tính.
Đường máu và mỡ máu
- Glucose (đường huyết): Xét nghiệm khi đói (nhịn ăn 8 giờ). Bình thường dưới 100 mg/dL; từ 100–125 là tiền tiểu đường; từ 126 trở lên gợi ý đái tháo đường (cần xét nghiệm lại).
- HbA1c: Phản ánh lượng đường máu trung bình trong 3 tháng qua — quan trọng trong theo dõi bệnh tiểu đường.
- Cholesterol toàn phần, LDL, HDL, Triglyceride: Đánh giá nguy cơ tim mạch và xơ vữa động mạch. LDL (“mỡ xấu”) cao và HDL (“mỡ tốt”) thấp là yếu tố nguy cơ.
Một số lưu ý quan trọng
- Kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ đọc trong bối cảnh lâm sàng của từng người — một chỉ số nằm ngoài giá trị tham chiếu không tự động có nghĩa là bạn đang mắc bệnh.
- Nhiều xét nghiệm yêu cầu nhịn ăn trước (thường 8–12 giờ) để kết quả chính xác.
- Giá trị tham chiếu có thể khác nhau giữa các phòng xét nghiệm tùy theo máy móc và đơn vị đo.
Xét nghiệm máu định kỳ là một phần quan trọng của khám sức khỏe tổng quát. Tại Trung tâm Y khoa Kỳ Hòa, phòng Xét nghiệm với trang thiết bị hiện đại cho kết quả nhanh và chính xác. Đội ngũ bác sĩ sẵn sàng tư vấn và giải thích kết quả xét nghiệm để bạn hiểu đúng về tình trạng sức khỏe của mình.
