Cẩm nang Sức khỏe · 29/5/2026
Siêu âm bụng tổng quát (hay siêu âm ổ bụng tổng quát) là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh sử dụng sóng âm thanh tần số cao để tạo ra hình ảnh của các cơ quan bên trong bụng. Kỹ thuật này hoàn toàn không dùng tia X hay phóng xạ, không gây đau và rất an toàn — kể cả với phụ nữ mang thai. Một lần siêu âm bụng tổng quát có thể khảo sát đồng thời nhiều cơ quan: gan, túi mật, ống mật chủ, tụy, lách, thận, bàng quang, tử cung và buồng trứng (ở phụ nữ), các mạch máu lớn.
Siêu âm bụng được chỉ định trong trường hợp nào?
Bác sĩ thường chỉ định siêu âm bụng khi:
- Đau bụng không rõ nguyên nhân hoặc đau tái phát nhiều lần.
- Triệu chứng gan mật: Vàng da, vàng mắt, đau vùng hạ sườn phải, nghi ngờ sỏi mật.
- Theo dõi bệnh lý gan: Viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ.
- Nghi ngờ bệnh thận: Đau lưng, tiểu buốt, tiểu ra máu, nghi ngờ sỏi thận.
- Khám sức khỏe tổng quát: Tầm soát các bất thường tại các cơ quan nội tạng dù chưa có triệu chứng rõ ràng.
- Khối u: Phát hiện, theo dõi hoặc đánh giá kích thước khối u.
- Theo dõi sau điều trị: Kiểm tra kết quả sau phẫu thuật hoặc điều trị bệnh lý ổ bụng.
- Cấp cứu: Đánh giá nhanh khi nghi ngờ vỡ tạng, dịch ổ bụng, chấn thương bụng.
Cách chuẩn bị trước khi siêu âm bụng
Chuẩn bị đúng có vai trò rất quan trọng — đặc biệt để nhìn rõ túi mật và các cơ quan liên quan:
Nhịn ăn:
- Nhịn ăn ít nhất 6–8 tiếng trước khi siêu âm, tốt nhất là nhịn từ 8–12 tiếng (siêu âm vào buổi sáng nên nhịn từ tối hôm trước). Thức ăn và khí trong ruột sẽ che khuất hình ảnh siêu âm, đặc biệt là vùng túi mật và tụy.
- Có thể uống nước lọc một lượng nhỏ nếu cần uống thuốc hằng ngày.
Bàng quang đầy (cho một số trường hợp):
- Nếu siêu âm cần khảo sát bàng quang, tử cung và buồng trứng, bác sĩ có thể yêu cầu bạn uống khoảng 4–6 ly nước và nhịn tiểu khoảng 1 tiếng trước khi làm để bàng quang đầy nước (sóng âm truyền qua nước tốt hơn, giúp nhìn rõ các cơ quan phía sau).
Quần áo:
- Mặc trang phục thoải mái, dễ kéo lên để bộc lộ vùng bụng.
- Không cần tháo trang sức vùng cổ hay tay.
Thuốc:
- Tiếp tục uống thuốc hàng ngày như bình thường (với một lượng nước nhỏ) trừ khi bác sĩ dặn khác.
Quy trình siêu âm diễn ra như thế nào?
- Bạn nằm ngửa trên bàn siêu âm (đôi khi cần nằm nghiêng để nhìn rõ một số cơ quan).
- Kỹ thuật viên hoặc bác sĩ thoa một lớp gel trong suốt lên vùng da bụng — gel này giúp sóng âm truyền qua da tốt hơn và không gây kích ứng.
- Đầu dò siêu âm được di chuyển nhẹ nhàng trên bụng ở nhiều góc độ khác nhau để thu hình ảnh toàn bộ ổ bụng.
- Thủ thuật thường kéo dài 15–30 phút.
- Sau khi xong, gel được lau sạch và bạn có thể tiếp tục sinh hoạt bình thường ngay.
Siêu âm bụng có thể phát hiện những bệnh gì?
- Sỏi mật, sỏi thận, sỏi ống mật chủ.
- Gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, u gan.
- Viêm tụy, u tụy.
- Nang thận, thận ứ nước, khối u thận.
- U nang buồng trứng, u xơ tử cung.
- Lách to bất thường.
- Dịch trong ổ bụng (cổ trướng).
Siêu âm bụng là một trong những xét nghiệm chẩn đoán nhanh, an toàn và tiết kiệm nhất. Tại Trung tâm Y khoa Kỳ Hòa, phòng Siêu âm với máy móc hiện đại độ phân giải cao và bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh giàu kinh nghiệm, đảm bảo chẩn đoán nhanh chóng và chính xác. Hãy đặt lịch khám và thực hiện siêu âm định kỳ để bảo vệ sức khỏe chủ động.
